Mindfulness is in oorsprong een Oosterse meditatietechniek die meer dan 2500 jaar bestaat. Mindfulness is een vertaling uit het Sanskriet (Pali), van Vipassana. Vipassana betekent: “de dingen zien zoals ze werkelijk zijn”. Mindfulness betekent je aandacht doelbewust richten op je ervaring van dit moment, zonder hierover te oordelen. Het gaat over een manier van leven waarbij je opener en bewuster in het leven staat. Mindfulness is een krachtige methode om stress, chronische pijn en psychisch/fysiek lijden te verminderen en om te leren een actieve bijdrage te leveren aan je gezondheid en welzijn.
De Vietnamese monnik Thich Nhat Hanh is een van de leraren die Mindfulness naar het Westen heeft gebracht.
Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR)
De Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn, Emeritus Hoogleraar aan de University of Massachusetts Medical School heeft als eerste het begrip Mindfulness uit zijn boeddhistische context gehaald en een acht weken durende training ontwikkeld, Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR). Hij heeft de basis gelegd voor het gebruik van mindfulness door artsen en/of psychotherapeuten in de Verenigde Staten en Europa. MBSR, in het Nederlands ook wel aandachttraining genoemd, wordt door therapeuten gebruikt ter bestrijding van piekeren, depressie of burn-out. Kabat-Zinn heeft bij de ontwikkeling van zijn methode veel ontleend aan de praktijk van Zen.
Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT)
Mindfulness Based Cognitive Therapy of MBCT is iets recenter ontwikkeld en is grotendeels op MBSR gebaseerd met toevoegingen uit de cognitieve gedragstherapie. MBCT werd door Segal, Williams & Teasdale in 1992 geïntroduceerd in de GGZ als een “evidence-based’ methode om terugkeer van depressie te voorkomen. Men leert gedachtepatronen niet-oordelend te observeren waardoor het ontstaan van een depressieve terugval in de kiem kan worden gesmoord. Het gaat daarbij niet om het veranderen van de (negatieve) mentale inhoud, maar om het loskomen van de identificatie daarmee en het vermogen deze vanuit de waarnemerpositie te observeren. De meditatie- en andere aandachtsoefeningen in MBCT zijn overgenomen uit MBSR.
Mindfulness of Aandachtstraining zoals wij hier kennen heeft dus haar wortels in de gezondheidszorg maar wordt inmiddels veel breder toegepast. Bijvoorbeeld voor iedereen die in staat wil zijn om vollediger in het hier en nu te leven en daarmee op te merken wat er in zichzelf en in de wereld om zich heen gebeurt.